Ozan Anlaş ozanlas@gmail.com Yeşil Pop genel müzikal altyapısı itibariyle yaygın pop müzik ile benzerlikleri olsa da içerik olarak kesin çizgilerle kendini İslami kulvar içinde var eder. “Yeşil Pop” terimi ilk defa Yeni Şafak gazetesi yazarı Sadık Albayrak tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Ancak İslami kesim bu tarz müzik için “Yeşil Pop” yerine “özgün müzik”, “ezgi” veya “direniş müzikleri” isimlerini kullanmayı tercih eder. Bu tercihin nedeni birçok İslami müzisyene göre yaptıkları müziğin aslında popüler olmadığını iddia etmeleridir. Bu müziğin ilk temsilcilerinden Eşref Ziya Terzi durumu şöyle açıklıyor; “Öncelikle ‘Yeşil Pop’ meselesini düzeltmem gerekiyor. Bizim yaptığımız müzik hiçbir zaman popüler olmadı. Çünkü popüler müzik; herkesin dinlediği, gündemde olan müziktir ki, bizim müziğimiz hiçbir zaman toplumun genelinde bir ilgi görmedi. Hep belirli bir kesimin ilgisini çekti. Bir yere ait müzikti. Bunun yeşil olarak anlamlandırılması yanlıştı, ama bir kesime yönlendirilmiş bir müzik olduğu açıktı. Bu da pop olmadığı için, yeşil anlamsız kalıyor. Müziğimizin adına "özgün müzik" diyebiliriz.” Ancak zaman içinde dönemsel değişimlerle beraber izlenilen yolda İslami müziğin salt ideolojik söylemlerden çıkıp estetik olarak biçimlendirilmeye başlandığını ve sanat yapmak için de bunun gerekli olduğunu vurguluyor. Bu süreç aslında İslam öğretilerine göre sadece vurmalı çalgıların kullanılması durumundan da çıkışı gösteriyor. Özellikle Özal dönemiyle beraber dışarıya açılma politikaları İslamcıların da bu yönde, dünyanın sadece etraflarında yaşayan insanlardan ibaret olmadığının farkına varmalarını sağlıyor. Dışarıya açılma fikri aslında bu müziği yapanlar tarafından her ne kadar kabul edilmese de ideolojik alt yapıdan uzaklaşmalarını ve toplumu dönüştürme fikirlerini törpülüyor. Böylece İslami müzik hareketi piyasa şartlarının içine girmeye başlıyor. Özellikle İlahi albümleri dönemi sonrası “ezgi” diye adlandırılan çok sesli müzik anlayışını benimseyen İslami müzisyenler seçtikleri konuları dönemsel sosyal olaylardan aldıkları için söylemler ancak kendi süreçleri içinde anlamlı olabiliyor. Örneğin yine Eşref Ziya Terzi’nin Hindikuş’tur dağları / Mücahid’dir adları dizesi veya “Bir güneş doğuyor Cezayir’de” (1991 yılında yapılan seçim sonucunda iktidar hakkını elini bulunduran partinin yükselişini önlemek için yapılan askeri darbe konu alınıyor.) isimli şarkısı artık kendisine herhangi bir karşılık bulamıyor. Bu durum tek başına bir anlam ifade etmeyebilir ancak yukarıda belirtilen, sermayenin alternatif olanı dönüştürmeye olan yönelimi İslami müziğin zayıf yerlerinden yakalayıp kendine doğru çekmeyi başarıyor. Çünkü önceleri ideolojik söylemlerle arkasından büyük kitleler sürüklemeye başlamış olan İslami pop kendi içinde yedi bin albümlü ve yüzlerce plak firması içeren büyük bir sektöre dönüşüyor. Tabii ki bu sektörün devamlılığı için kapitalist şartlara göre sürekli bir büyüme sağlanması lazım. İşte 1990’ların ortalarına geldiğimiz bu dönemde görsel medyanın da gelişimiyle İslami müzik “Yeşil Pop”a doğru evrilmeye başlıyor. Ortaya çıkan yeni İslami orta sınıf kendisini sistemin sosyal hayatın pratiklerine adapte etmeye başlıyor, bu durum müzikal zevkleri de merkezde oynayan müzik anlayışına yaklaştırıyor. Artık ortada müzik bilgisi olmayan ve sadece samimi bir havadan aldığı destekle yüz binlerce albüm satabilecek kimse kalmıyor, bunun yerine müzikal altyapısı olan, şarkılarında her türlü enstrümanı kullanan ve konu olarak ilahi aşkın yanında, beşeri aşktan da bahseden bir tarz ortaya çıkıyor. Bu tarzın başlıca isimleri de Ömer Karaoğlu, Mustafa Demirci, Aykut Kuşkaya gibi isimler oluyor. ‘Sivil Haklar Mücadelesi’ her toplum içinde her zaman varolan baskın sisteme karşı bir duruşu temsil etmiştir. Bunun karşılığın en etkili anlatım yollarından birisi de müziktir. Örneğin, Birleşik Devletler’in güneyindeki siyah köleler, beyazların baskılarına karşı kendi müzik geleneklerini oluşturmuşlardır veya Jamaika’nın yoksulluğuna karşı Bob Marley, müziğiyle geldiği yerdeki şartlarla mücadele etmiş; ABD’yi ayağa kaldırmıştır. Bütün bu muhalifler bulundukları durumu kendilerine göre olumsuz sayıp bir şekilde çözüm yolları açmış ve bu olumsuzlukları dönüştürmeye çalışmışlardır. Türkiye de ise bu mücadele içinde İslami kesim bir dönem müzikleriyle sert bir söylem edinmiştir. Toplum içinde çok gözükmeseler de birçok insan bu müzikleri dinlemiş ve yaymaya çalışmışlardır. Ancak özellikle post-modernitenin toplumumuz içine hızla nüfuz etmesiyle birlikte İslami kesimin ideolojik problemleri türban meselesi gibi yüzeysel problemler içinde kalmış ve kendisini ifade edebilecek sağlam bir zemin hazırlayamamıştır. “Yeşil Pop” a yöneltilen eleştiriler ve bu müziğin çöküşe geçmesi de Sadık Albayrak’ın “Yeşil Pop” kavramını ilk kez kullanmasıyla ilişkilendirilir. Bu kavramla beraber artık İslami müzik, sahip olduğu değerleri pas geçmekle suçlanmış ve asıl görevi olan direniş fikrini harekete geçirmemekle itham edilmiştir. Yazar Selahaddin Yusuf bu müzisyenlere bu bakış açısıyla şöyle sesleniyor; “Dünün "yüksek perdeden söyleyen" Yeşil Pop'u nerede? Estetiğin ve üslûbun sahibi (!) sanatçılar olarak neredeler şimdi? Gitarlarını ve davullarını alıp Beyazıt Meydanı'na ne zaman çıkacaklar? Meydanları ne zaman inletecekler? Milletin izlemek için birbirini ezeceği konserler nerede?”
REFERANSLAR:
|
||