| |
Osman Alican Okan alicokan@student.bilgi.edu.tr
Hindistan; birlik bilinci, Osho, Ganj nehri, kast sitemi, mistik ve etnik özellikleri ile dünyanın gözünün hep üstünde olduğu bu ülke sinemasıyla da fazlasıyla göz önünde. İsmini Amerikanın en büyük film stüdyolarının kalbi olan Hollywood’dan alan Hintli “Bollywood” Batılılara göre müzik-dans temelli müzikallerle doludur. Film müziğinin filmin kendisinden daha değerli olduğu bir yerdir.
Bollywood, 1913 yılında Raja Harishchandra'nın çekmiş oldu ilk sesiz Hint filmi ile dünyaya gelmiştir. Bollywood 1913–1930 yılları arasında her yıl 200 film çekildi. İlk sesli Bollywood filmi Ardeshir Irani'nin “Alam Ara” filmi olmuş ve büyük ilgi görmüştür. Sesin Bollywood’a geçmesiyle sektör hızlı şekilde sesli filmler çekmeye başladılar. 1930–1940 yılları arasında 2.Dünya Savaşı, ağır depresyon ve “Hindistan’ın kurtuluşu hareketi” sebebiyle sektörün büyümesi yavaşladı. Çekilen filmlerin çoğunluğu da sosyal mesaj içermekteydi. 1950’lerin sonuna geldiğimizde Bollywood siyah-beyaz filmlerden renkli filmlere geçiş yaptı. İlk çekilen renkli ve sesli filmler müzikal ve melodramlardı. Eğitim almış oyuncular filmlere dahil edilmeye başlandı. 1960–70 yıllarında romantik ve aksiyon filmleri çekilirken 1970–80lerde vahşet, mafya ve romantik dramlara geçildi.
Hızlı bir şekilde büyüyen Bollywood, müzikleri ile büyük topladı. Bollywood'da sektörün en önemli yapı taşlarından biri müziktir ve bunun başlıca sebebi filmlerde dans ve müzik ile bir anlatım sağlamaya çalışmasıdır. Filmlerdeki parçaların çoğunluğu, önceden stüdyoda profesyonel dublaj sanatçıları tarafından kaydediliyordu. Çekim sırasında ise, aktörler dans ederken ekrandan sözleri okuyarak senkron sağlamaya çalışıyorlardı. Parçaların sözleri genellikle aşk hakkında oluyor. Özellikle eski filmlerdeki sözler Arap-Pers ve Urdu dilleri kullanılmaktadır.
Bollywood'un sektör olarak bir diğer özelliği de Film müziğinin filmin kendisinden daha değerli olduğudur. Yayıncı şirketler filme seyirci toplayabilmek için film gösterime girmeden film müziği ile ilgi toplamaya çalışıyorlar. Kimi zaman müzik filmden daha çok ilgi görüyor, film müzikleri aracılığı ile tutmasını bile sağlayabiliyor. Film müziği piyasaya çıkmış olmasına rağmen film için ikinci bir remix albümü yapılabiliyor. Son yıllarda bazı yapımcılar film vizyona girmiş olsa bile filmden bir kare alıp promosyon bir müzik videosu hazırlıyor. Ancak Hindistan’da bir telif hukuku olmaması da olayın başka bir yönü.
Müziklerin konuşmalarla beraber olması anlatımı güçlendirmek üzere düşünülmüştür. Besteci filmdeki müzikleri yazmadan önce sözler üzerinde bir çalışma sonucunda kompzisyonunu ortaya çıkartır. Eski filmlerdeki müziklere bakıldığında etnik Hint enstrümanlar ve aksak ritimler kullanılmış ve Hindistan’da kullanılan yaygın armonizasyona göre yazılmıştır. Yeni yapılan Bollywood müziklerine baktığımızda ise, zamanı yakalamakta olduklarını görüyoruz. Eski müziklerin yarattığı etnik yapı eskisi kadar kalmamış, kendini 4/4 tonal Batı formlarında zaman zaman elektronik altyapılarla beslenen bir müziğe bırakmış. Batılaşmış olmasına rağmen otantik özelliklerini yöresel enstrümanlarla korumayı başarmışlar.
Dans figürleri ise; özellikle eski Bollywood filmlerinde, klasik dans figürlerinin yanı sıra, tarihi Kuzey Hindistan fahişelerinin (tavafi) halk dansları sergilenmektedir, yeni Bollywood filmlerinde ise danslar Hint dans figurlerini, Mtv, Broadway müzikallerinden dans figürleri ile karışıyor ve Batı’nın pop kültürü ile doğunun figürleri aynı filmde bir araya geliyor. Danslarda genellikle ana kahraman dans eder ve yanına sonradan gelen figüranlar ona eşlikile sürer. Mekân ve kostümler ise parçaların mısrasında değişir.
Bollywood filmlerini, diğer ülkelerin sinemaları ile karşılaştırdığımızda her şekilde kendilerine özel bir yer kazandıklarını görürüz. Müziğe verdikleri önem ve anlatım güçleri ortadadır. Bu disiplin ve azimle bu sektör kendini geliştirmektedir. Hint müziği ve tekniğinin dünyada gelişmesini de sağlamaktadırlar.
Kaynakça
Alison Arnold, Peter Manuel, Warren Pinckney: “İndia- Film and popular musics”, Grove Music Online ed. L. Macy (Accessed 31 December 2006), http://www.grovemusic.com
www.answers.com
www.telugportal.com
www.artindia.net
www.freemuse.com
CD Kaynakça
Bollywood - Bollywood Themes
Love Story - Rahul Dev Burman
| |
