| |
Emre Şahin emresahin@mac.com
Shakti, 70'lerde gitarist John Mclauhglin liderliğinde kurulmuş bir ‘world music – fusion’ grubu. McLaughlin'e, kemanda Lakshminarayana Shankar ve tablada Zakir Hussain eşlik ediyor. McLaughlin Shakti'de gitarin yanında Vina isimli Hint enstrumanına benzer bir akustik gitar da çalıyor.
Abartmadan söyleyebilirim ki; Shakti, ‘Dünya Müziği’ tarzında kurulan ilk "Süper Grup"tu. Mahavishnu Orchestra ile adını geniş kitlelere duyuran John McLaughlin, Mahavishnu'nun bol elektrikli, yüksek volümlü, enerjik sound'undan bir süre uzaklaşıp Hint müziği ve felsefesi üzerinde çalışarak geçirdiği yıllardan sonra daha akustik, daha etnik bir proje olan Shakti'yi oluşturduğunda, dünyada bu müziğin hitap edebiliceği bir seyirci kitlesi bile yoktu. Konserleri başarılı geçiyor, seyirciler kendinden geçerek bu 3 müzisyene hayran kalıyorlardı; fakat albümleri satılmaya başlayıp ünleri bütün dünyaya yayılana kadar Shakti’nin 3 albüm çıkarması gerekecekti.
1977 tarihli "Natural Elements", bu kadroyla 70'lerde, Shakti'nin bir süreliğine dağılmadan önce çıkardığı son albüm. Bence Shakti'nin tepe noktası. İlk iki albüme göre çok daha lirik, çok daha karışık ama bir o kadar derli toplu duyulan, 3 müzisyenin iyice iç içe geçtiğinin açıkça anlaşıldığı bir müziğe sahip.
Bütün Shakti albümlerinde olduğu gibi "Natural Elements" de ilk olarak müzisyenlerin performansıyla baş döndürüyor. Özellikle "Face to Face" de gösterdiği performansla John McLaughlin, günümüzdeki önemini ve müzik dünyasındaki yerini ne kadar hakettiğini daha 30 yil öncesinden gösterir gibi. Bu şarkıdaki solosu kariyerinin tepe noktası; kullandığı gam ceşitliliği ve hakimiyeti, ritmik ve armonik modülasyonlar üstüne çalarkenki rahatlığı, enstruman hakimiyeti, parmaklarının hızı ve müzikal bakış açısi olarak gerçekten başka bir dünyadan gelmiş gibi.
Albümün açılış parçasi olan "Mind Ecology", albümdeki tek kötü şarkı diyebilirim. Diğer parçalardaki müzikal derinliğin, örgü gibi uzayıp giden doğaçlamaların yanında bu şarkı biraz göstermelik, hız ve teknik şovu gibi kalmış; önceki Shakti albümlerini andırıyor biraz. Diğer şarkılar ise önceki albümlerden oldukça farklı olarak çok daha atmosferik ve lirikler. "Baby Baby Come Here Dance With Me" ve "Happiness Is Being Together", dinleyiciyi alıp çöl ayinlerinin coşkusuna götürürken; "Face To Face" ve "Bridge Of Sighs" ruhu yumuşatan, içinizde eriyen parçalar. Kısa ama etkileyici "Peace Of Mind", McLaughlin'in içten arpejleri üstüne Shankar'ın kemandaki ustalığını gösterdiği, virtüozitenin sınırlarını zorlayan başka bir parça. Funk ve reaggae etkileşimli "Get Down And Sruti" ise yine Shankar'in müthiş keman ustalığı üzerinde kurulup gelişen, albümün diğer bir başyapıtı. Önceki Shakti albümlerine göre perküsyon atışmalarına daha az yer vermesine rağmen bu parça "Natural Elements"in vurmalılar show'u diyebilirim.
John McLaughlin adını ilk kez duyup albümünü almaya gittiğimde bir tane bile solo proje bulamamıştım. Ama reyonda bütün Shakti albümleri mevcuttu. John McLaughlin, sevenleri tarafından daha çok bir caz gitaristi, bir elektrik gitarist olarak tanınmaktayken en çok satan, en kolay ulaşılan ve en yaygın albümlerinin Shakti'yle yaptığı kayıtlar olmasını oldukça ironik buluyorum. Bu aynı zamanda bize Shakti'nin ne kadar etkili, direkt olarak kalbe giden bir müziği olduğunu da pekiştiriyor. "Natural Elements", bu müthis birlikteliğin belki de tepe noktası, müzikal olarak ulaştıkları en üst düzey. Kesinlikle dinlenmeli.
Kaynaklar:
*Wikipedia, Shakti.
http://en.wikipedia.org/wiki/Shakti_%28band%29
*Grove Music, Shakti. http://www.grovemusic.com/shared/views/article.html?from=search&session_search_id=632971615&hitnum=1§ion=jazz.404000
*Grove Music, John McLaughlin. http://www.grovemusic.com/shared/views/article.html?from=search&session_search_id=1089472019&hitnum=2§ion=jazz.282500
|
|