Ayça Sarigül ayca_s@bilgi.edtudent.edu.tr

DUB SIDE OF THE MOON

2 Mart 1973 tarihi çıkışlı Pink Floyd albümü. 40 milyondan fazla satmış, 740 hafta boyunca listelerde kalmıştır. İstatistiklere göre albüm, her an için dünyanın herhangi bir yerinde dinleniliyor

Pink Floyd bu albümle, Syd Barrett'ın psychedelic etkilerinden kurtulmuş, kendi tarzını keşfetmiştir. Gruptaki bu değişikliğin nedeni David Gilmour'un gruba dahil olmuş olmasıdır. Wish You Were Here, Animals ve The Wall gibi albümlerde de bu tarz hissedilir. Dark Side Of The Moon bu bakımdan Pink Floyd için bir milad gibidir. Vurucu sözleri ve mükemmel melodileriyle de albüm efsane Rock albümleri arasında yerini almıştır. Alan Parsons’ın ses teknisyenliğini yaptığı bu albüm listelerde en uzun kalan rock albümü olmasıyla da ünlüdür. Albüm 30 milyondan fazla satmıştır.

Bu kadar önemli bir albüm, gündemde kalmayı her zaman başaracaktır. Bunun en güzel örneğini “Dub Side Of The Moon” isimli Pink Floyd Tribute albümünü dinleyerek anlayabiliriz.

Jamaika çıkışlı Afro-American ritimlerin ve Jamaika’nın geleneksel müziğinin, ska baz alınarak ortaya çıkmış müzik türüdür. Kısacası Jamaika kökenli bir müzik türüdür.  Reggae’nin dünya çapında tanınmasını sağlayan en önemli isim Bob Marley’dir. Sonraları Reggae, Rap’le karışarak “Dub” ya da “Toasting” denilen tarzı yarattı. Günümüzde Reggae eski hali gibi çalınmasının yanı sıra, Drum n Bass, Rave, Jungle gibi müzik tarzları da doğurmuştur.

Bu albümü ilk dinlediğimde biraz önyargılı yaklaşmıştım. Sonuçta Pink Floyd’un en çok satan, içinde inanılmaz şarkılar bulunan Dark Side Of The Moon’un şarkıları değiştirilmiş, akla hayale gelmeyecek şekilde Reggae ve Dub olarak kaydedilmişlerdi. Ama dinledikçe, “neden olmasın” dedim ve sevmeye bile başladım.

“Dark Side Of The Moon” ile aynı sıralamaya sahip, “Easy Star” prodüksiyonunu dinlemeye başladığımda dikkatimi ilk çeken nokta, bütün albüm efektleri, hatta “Oz Büyücüsü” -Wizard of Oz- filmi ile senkronizasyonu olsun, en ince ayrıntısına kadar Pink Floyd’a sadık kalınarak yapılmış olması oldu

İsminden de anlaşılacağı gibi, Easy Star prodüktörleri akıllıca davranıp bu projeye bir “dub” albümü olması açısından yaklaşmışlar, böylece o uçuk enstrumantal titreşimi daha iyi yinelemişler. Vokal kanalları da var ancak kapsayıcı atmosfer dingin ve ekolu dub.

Dark Side Of The Moon’un 1970’lerde niye bu kadar popüler olduğunu ve Easy Star'ın bunu reggae diline nasıl aktarabileceğini dinledikçe daha iyi anlayabiliyorum, çünkü; tıpkı reggae gibi Pink Floyd’un müziği de kolaylıkla dinlenebilmesi ve akıcı olma niteliği bakımından, -içki içerken, ot içerken, seks yaparken, hiçbir şey yapmazken vs-  arkana yaslanıp da rahatlayabilmene olanak sağlayan bir müziktir

Sonuçta, bu iki albümü karşılaştırdığımda, Dub Side Of The Moon, bir taraftan reggae sounduna çoğunlukla sadık kalırken, Dark Side Of The Moon’un da gücünü ve rengini taklit etmek ve güncelleştirmekte harika bir iş çıkartmakta

Şarkılarda gitar rifleri, hornlar, melodikalar ve hatta dj toostları gibi daha geleneksel reggae unsurları kullanılmış. Ses efekleriyle de reggae-vari oynanmıştır, mesela; "Money"nin başındaki “yazar kasa” sesi, Dub versiyonda  “ganja pipe” seslerine dönüştürülerek reggae özellikleri gösteren bir halde karşımıza çıkmaktadır."Breathe" ise ritm bakımından tatmin edici ve lezzetli bir şekilde “niabinghi” davullarıyla çalınmıştır. Çok daha fazla buluşlarla dolu bir parça ise, yapımcıların mükemmel bir şekilde güncelleştirdiği ve Pink Floyd’un dijital gürültüsüne bir altyapı / biçim kazandıran jungle / drum n bass soundunu da birleştirmiş oldukları  "On The Run" coverıdır ve bence Dub Side Of The Moon’da en öne çıkan şarkıdır

Dark Side Of The Moon’daki melankoli, reggae versiyonda hala korunmaktadır. Gerek performans yapan şarkıcıların, gerekse enstrumantalistlerin çalımları olsun, şarkıların hissettirdiklerinde çok fazla bir değişiklik olmamıştır. Dark Side Of The Moon albümünde bulunan şarkıların yanı sıra, Dub Side Of The Moon’un sonunda 4 adet bonus track bulunmakta ve bu şarkılarda, iki albüm arasında giderek artan bir rock’tan reggae’ye doğru sertlik ve katılık da söz konusu sanki

Sonuç itibarıyla Pink Floyd’un bu muhteşem çalışmasına, çok başarılı bir şekilde  reggae “cover” çalışması yapılmış diyebilirim.