| |
Ali Bilgin Arslan a.bilgin.a@gmail.com
Albüme adını veren Klezmer, günümüzde neo-klezmer ve klezcore gibi alt türleri de bulunan Aşkenazi Yahudilerine ait müzik geleneğinin ismidir. Orjinal olarak “klezmer” kelimesi, müzik enstrumanları için kullanılırken daha sonraları bu müziği icra eden müzisyenlerin isimleri olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Yahudi müziğinin günümüzde daha çok bilinen bir tür haline gelmesinde büyük bir payı olan Buenos Aires doğumlu klarnetçi Giora Feidmann, etnik geçmişi nedeniyle İsrail kökenli diyebileceğimiz bu müziği, Klezmer Celebration isimli albümde çeşitli enstruman kombinasyonları ile tekrar yorumlamıştır. Albümde genel olarak kullanılan enstrumanlar başta klarnet çeşitleri ve pirinç nefesliler olmak üzere perküsyonlar dilsiz kavallar, klasik gitar ve kontrbas.
Toplam 15 parçadan oluşan bu albüm, parça seçimi açısından oldukça ilginç bir yapıya sahip. Tamamen enstrumantal ve çoğunluğu anonim Yahudi şarkılarından oluşan albüme, Batı medeniyetinde yaygın olarak bilinen temalardan kabul edebileceğimiz “Happy Birthday”(anonim) veya “The Entertainer” (Scott Joplin) yorumları çeşitlilik katmış.
Albüm, Giora Feidmann’ın yanı sıra trombon ve bas klarnet içeren, yüksek ritimli Mazel Tov (İyi şanslar) isimli şarkıyla gerçek anlamda bir kutlama şeklinde başlıyor. Nefeslilerin oluşturdukları çok sesli yapı, kontrpuan bölümleri ve yüksek oktavlarda icra edilen klarnet soloları ile oldukça hareketli bir bütün oluşturuyor. Albümdeki nefesli kombinasyonları, gitar gibi günümüz müziğinde fazlaca kullanılan bir enstrumanı üstü örtülü bir ritim öğesine indirgemiş gibi.
 Giora Feidmann’ın tango yorumlarında dahil olmak üzere sık sık başvurduğu “bend” lere bu albümde de rastlamak mümkün. 20 yıllık senfoni orkestrası deneyiminin ardından etkileyici bir klasik müzik alt yapısına sahip olan müzisyenin, albümde ağır vibratolar ve katı crescendolar yerine son derece akıcı ve esnek dinamik geçişler kullandığını görüyoruz. Buna rağmen klarnetin tınısı, albümde kullanılan diğer enstrümanlarınki gibi parlak ve yoğun
Parçaların hemen hemen tümünün içinde dinamik olarak olağanüstü bir çeşitlilik bulunmakta. Pianissimo başlayan bir parçanın aniden tam tersi bir yöne kayması, modülasyona uğrayarak tonal olarak değişmesi veya ritmin arttırılmasıyla Largo’dan Presto’ya dönmesi çok mümkün.
Albümün geneli göz önünde bulundurulduğunda batı müziğine aşina bir dinleyicinin ilk olarak dikkatini çekecek olan parça kuşkusuz ki dünyanın dört bir tarafında kutlanan doğum günlerinde bıkmaksızın monofonik olarak icra edilen “Happy Birtday”. Her ne kadar Doğu Avrupa’dan İsrail’e göç eden Aşkenazi Yahudilerinin müziği olarak kabul gören Klezmer, günümüzde de “yahudi cazı” olarak icra edilse de Giora Feidmann’ın bu yorumunu Klezmer’e dahil etmek pek mümkün değil. Kontrbas ve zil ağırlıklı giden bir caz davulu ile kaydedilen bu parça gerçek anlamıyla konvansiyonel bir caz eseri.
Kişisel olarak bu albümü parçaların taşıdıkları ruh hali nedeniyle oldukça etkileyici buldum. Ancak miksaj, mastering veya düzenleme gibi konularda birbirinden çok farklı parçalardan oluştukları için albümün müzikal anlamda bir bütünlük hissi verdiğini düşünmüyorum. Yine de hemen hemen herkese hitap edebilecek şekilde hazırlanmış olduğu için dinlemesi keyif veren bir albüm.
Referanslar:
1- WALTER ZEV FELDMAN. “Klezmer” Grove Music Online ed. L. Macy (Accessed 26 March 2006), http://www.grovemusic.com
2- http://en.wikipedia.org/wiki/Ashkenazi : “Ashkenazi” Wikipedia.org
|
|
