Eda Derala edaderala@yahoo.com
“Nueva canción” akımının en önemli temsilcisi ve dünya müziği bağlamında en çok tanınan grubu olan Intı-Illimani adını siyasi bir günde ediniyor. Uzun yıllar adları olmadan sahneye çıkan geniş bir dinleyici kitlesi edindikten sonra Bolivyalı gitaristleri Eulogio Dávila’nın, Bolivya’nın bağımsızlık gününde Bolivya’daki bir dağın isminden esinlenmesi sonucu Inti-Illimani adına kavuşuyor. Grubun adı Quechua dilinden geliyor. Inti (İnka Güneş Tanrısı) ve Illimani (kondor) kelimelerinin birleşmesinden oluşup ve Güneşin Kondorları anlamına geliyor. “Illimani” aynı zamanda La Paz ve Bolivya’ya yakın sıra dağlardır. Bu şekliyle Inti-Illimani dağlarının güneşi olmaktadır.
11 Eylül 1973’te Pinochet tarafından gerçekleştirilen askeri darbe sırasında, Avrupa turnesinde olan grup darbeden 15 yıl geçtikten sonra 1998’de ülkesine döndü. Karşılamanın miting türküsü olan “Venceremos” on binlerce insan tarafından söylenince bir devrim türküsü formu kazandı. Yaşanan bu süreç aynı zamanda Inti-Illimani için müzikal değişim ve sürekliliğin bir parçası oldu. Bu olayı anlatan Inti-İllimani “sürgüne gönderilmemiz aynı zamanda şarkı söylememizin de devam etmesine vesile oldu. O anlamda şanslıydık, yani bir nevi dönüm noktası oldu.” Diyor. Yurt dışında kaldıkları zaman zarfında 1982’de İngiliz Akademi ödülü aldılar. Bana kalırsa bu grubun asıl başarısı yurtdışında kaldıkları ve ülkelerine dönemedikleri zamanlar boyunca ödünç aldıkları kültürleri müziğine yansıtmalarından kaynaklanıyor.
40. senelerini kutlayacak olan Inti-Illimani, bu süre içerisinde neredeyse dünyanın her yerinde çok büyük bir etki yarattı. Geleneksel Latin Amerika müziğinin köklerini en iyi şekilde koruyan grup, otuzun üzerinde üflemeli, telli ve vurmalı çalgı kullanmaktadır. Kullanılan bu enstrümanların bütünlük içerisinde birbiriyle olan uyumu ve düzenlemeleri Şili’nin müzikal kökenini başarılı bir şekilde yansıtıyor. Müzik anlayışı olarak, toplumsal öğeleri temel aldıkları için, oluşturulan besteler tarihle beraber yaşamakta.
Grup 1966 yılında Horacio Duran ve arkadaşları tarafından kuruldu. Yaşadıkları toprak ve kültürle bir bağ kurarak, İnka, Maya ve Latin melodilerini çağdaş formlarda uyarlayarak, Latin Amerika’da “Nueva Canción” akımını da etkiledi. Özellikle bu noktada Victor Jara’dan da çok etkilenmiş olduklarını söyleyebilirim. Her röportajlarında daha iyi bir dünya için çalıştığını söyleyen grup aynı zamanda pek çok uluslararası sanatçı ile Victor Jara Vakfı adına çalıştı.
2003 yılında “Viva Italya” isminde tekrar yorumladıkları gibi 1980 yılında “En Directo Italia” albümünü onbeş yıl kendilerini misafir eden İtalya’ya ithaf ettiler.1997 ve 1998 grup üyelerinden bazıları değişti ve kadrosu Horacio Duran, Jorge Culon, Marelo Coulon, Manuel Merino, Juan Flores olarak devam etti. 2000 yılına Inti-İllimani eski kayıtlarının tekrar yorumlama kararı aldı. 1973–1987 yıllarını kapsayan “The Best of Inti-Illimani”, “Inti-Illimani Performs Victor Jara” ve konser kayıtlarından oluşan “Inti-Illimani: Antologia en Vivo” bunlar arasındadır.
Efsanevi albümlerinden biri sayılan “Viva Chile” ye de biraz değinmek istiyorum. Grubun tam olarak da darbe dönemine denk gelen bu albümüne ait 12 parça bulunuyor. Parçalar arasında müzikal anlamda en çok hoşuma giden Cancion Del Poder Popular, Venceremos, Longuita oldu diyebilirim. Sebebine gelince; tam olarak darbe dönemi müziğini yansıtan formu gerçekten çok naif ve içinde kırılganlık barındırıyor. Ama aklıma Venceremos deyice ilk gelen şey, Grup Yorum olduğu için (onlar da bu parçayı marş formunda söylediler) gerçekten çok daha farklı bulduğumu söyleyebilirim. Ama sanırım “Nueva Canción” adından da anlayacağımız gibi -Yeni Şarkı- tarzı olarak en çok “Yeni Türkü” yü etkilemiştir diyebiliriz.
Aslen hiçbir grupla kıyaslayamayacağım Intı-Illimani, her ne kadar müzik ve söylev olarak bana çok uzak dursa da; yine de gerek müzisyenlik, gerekse yaşadıklarını yansıttıkları ideolojileri çerçevesinde gerçekten etnik kökenlerini hala daha koruyan, kulak kabartılması gereken bir gruptur.
Referanslar:
www.grovemusic.com
www.etnikmuzik.com
www.inti-illimani.com
http://www.grovemusic.com.library.bilgi.edu.tr/shared/views/article.html?from=search&session_search_id=117437861&hitnum=3§ion=music.52410
|