Canan Arslan arslan.c@gmail.com

Medúlla, BJORK, 2004, Electra Records

Prodüktör: Bjork ve Mark Thomas Bell,Düzenlemeler: Bjork,Mix: Mark "Spike" Stent ,Ses Teknisyeni: Valgeir Sigurdsson,Ritimler: Dokaka , Shlomo, RAHZEL ,Vokal: Robert Wyatt,Vokal :Londra Korosu,Vokal : İzlanda Korosu,Piyano: Nico Muhly

Dünyaca ünlü İzlanda’lı sanatçı Bjork, yenilikçi tutumunu 5. albümü Medulla’da da sürdürmekte. Albüm daha önce alışageldiğimiz Bjork albümlerinden farklı özelliklere sahip. En önemlisi ise albümde yok denecek kadar az enstruman kullanılması ve vokal ağırlıklı olması.
Medulla, uzunlukları 1,5-6 dakika arası değişen 14 parçadan oluşmakta. Albümün temeli koral ve vokal partisyonlara dayalı. Albüm boyunca bir çok ünlü sanatçı Bjork’e eşlik ediyor. Bunlar arasında Rahzel(the Roots), Mike Patton (Faith No More), Mr. Bungle (İnuit şarkıcısı) yer almakta. Albümün diğer bir özelliği de, New York, İzlanda, Venedik ve Kanarya Adaları da dahil olmak üzere 18 farklı ülkede kayıt edilmiş olması.
Medulla, bir bakıma zaman içinde müzikal bir yolculuk gibi. Gregoryan koralları eşliğinde ortaçağ müziğinden, beat boxlar eşliğindeki popüler ve hip hop melodilerine kadar hepsine albümde rastlamak mümkün.

Albümde az da olsa bazı enstrumanlara yer verilmiş. Albümün 11. parçası ‘Ancestors’da piyano solo, 8. parçası ‘Submarine’de bas alt yapısı mevcut. Arada sırada klavyelerin ani girişlerine de tanık oluyoruz. Bjork’ün yumuşak ama güçlü sesi, ıslıkları ve sıkça kulandığı gırtlak sesi dinleyicide farklı duygular uyandırıyor. Kimi zaman dinleyiciyi sakinleştirirken kimi zaman da irkilmelerine neden oluyor.
Albümde uyum ve uyumsuzluğu bir arada aranje edilmiş duyabiliyoruz. . ‘Vokuro’ uyuma, ‘Oll Birtan’ ise uyumsuzluğa, disonansa iyi birer örnek. Diğer bir deyişle ‘Vokuro’yu dinlerken akorların klasik yumuşaklıkta birbirleriyle uyum içinde olduğunu, ‘Oll Birtan’ ı dinlerken ise akorların nerdeyse kavga ettiğini duyabilirsiniz. ‘Oll Birtan’da müzik bir bakıma kulağınızı tırmalar.
‘Submarine’ bariton Robert Wyatt ve Bjork’ün beraber seslendirdikleri bir parça ‘Triumph of hearth’ Dokaka ve Rahzel’in beatbox yetenekleri ile hip-hop duygusu uyandıran bir parça. ‘Who is it’ ise bildiğimiz Bjork parçalarına daha yakın. ‘Ocenia’ koral bir bölümle başlıyor ve Bjork’un akıcı sesiyle sürüyor. “ Show me forgiveness” basit bir akapella. “Where is the line” , “Who is it” ve “Triumph of heart” daha çok urban ve pop tarzında. “Vokuro” ve “Sonnet Unrealities XI” dini tınısı olan korallerle dolu.
Bjork’un yeni albümünün güçlü yönleri olduğu kadar zayıf yönleri de mevcut. Bana kalırsa Bjork albümü hazırlarken satışıyla ilgili hiç bir kaygı taşımamış. Albümünü içinden geldiği gibi, alışa gelmişin ve popüler tınıların dışında, yeni tarzlar deneyerek oluşturmuş. Bu yeni tarzında İnuit Game müziğin etkisini rahatlıkla görmek mümkün. Aslında Bjork eski albümlerinde de Game müzikten çok da uzak diil. Altyapılarda, kullanılan efektlerde game müzik etkileri hissediliyor. Ancak, Medulla’da Game Müziğe yaygın koral bölümler ekleyerek İnuit müziğini ön plana çıkarmış. İnuit dilinde ‘müzik’ kelimesine en yakın kelime olan ‘nipi’ kelimesinin anlamı ‘konuşma, gürültü ve müziğin sesi’ Bir bakıma bu farklı müzik konseptini ‘Medulla’ albümünde görmek mümkün.

Sonuç olarak, Medulla’da da gözlemlediğim; yeni fikirler yaratmak genellikle dinleyiciler tarafından takdir edilir fakat aşırı yenilikler her zaman olumlu sonuçlar vermeyebilir. Bana kalırsa bu albümdeki parçaların hiç biri ‘joga’ , ‘Venus as a Boy’ , ‘Army of me’ kadar kalıcı olamaz.

Referanslar:
http://en.wikipedia.org/wiki/Inuit_music
http://www.grovemusic.com/shared/views/article.html?section=music.13692.6#music.13692.6
http://www.grovemusic.com/shared/views/article.html?section=music.45405.2.1.9
http://www.bjork.com/
http://unit.bjork.com/specials/albums/medulla/

 
   


  Yazıların hakları ve sorumluluğu yazarlara aittir © 2006 santralmüzik